İyi Bilmediğiniz Bir Dili Çocuğunuzun Öğrenmesine Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?
Kendiniz İngilizce konuşamıyorsanız çocuğunuzun öğrenmesine yardım etmek zor gelebilir. Yine de oyun düzenleyebilir, ev dilinizde açıklayabilir ve birlikte dinlemek için telaffuz örneği bulabilirsiniz. Bu rehber, akıcı konuşan öğretmen olmanız gerekmeden küçük etkinlik hazırlamayı ve bilinmeyen kelimeleri kontrol etmeyi gösterir.
- Yaş
- Yaş 3–10
British Council rehberi, İngilizce etkinliğin kendi dilini İngilizce tutarken açıklama ve sonrasındaki konuşmayı ebeveynin kendi dilinde yapmasına izin verir. British Council: Ebeveyn desteği.
Head Start, bakım verenlerin en rahat kullandıkları dilde hikâye paylaşmalarını ve konuşmalarını; İngilizceyi daha küçük ek olarak kullanmalarını önerir. Bu rehber ABD’deki erken çocuklukta iki dilli ortamlarla ilgilidir, denenmiş ev İngilizce kursu değildir. Head Start: Ev ziyaretçileri için rehber.
Aile sohbetlerinizi, şakalarınızı ve yatma vakti hikâyelerinizi koruyun. Rahat sohbetin yerine tereddütlü İngilizce koymak yerine küçük İngilizce anı ekleyin. Örneğin sevilen oyuncağı ev dilinizde konuşun, sonra onunla oynarken kontrol edilmiş bir İngilizce ad kullanın.
Yapabileceğiniz rol seçin: Nesneleri hazırlayın, oyunu açıklayın, sırayla oynayın ve katılımı gözleyin. Her şeyi çevirmeniz veya her soruyu hemen yanıtlamanız gerekmez. Bu ebeveyn rolleri başka dilde de kullanılabilir; belirtilen kaynaklar ve aşağıdaki metin İngilizce örnekleridir.
Cambridge Dictionary, telaffuz kaynağının Britanya ve Amerikan İngilizcesi kayıtları sunduğunu belirtir. Her kelime için UK veya US seçeneğini seçebilirsiniz. Cambridge Dictionary: İngilizce Telaffuz.
Oyundan önce “ball” veya “apple” gibi emin olmadığınız kelimeye bakın. Tam ifade hâlâ belirsizse tahmin edilen sesleri birleştirmek yerine öğretmenden örneklemesini isteyin.
British Council, yetişkin İngilizce sesli okumaya güvenmiyorsa kayıtlı hikâyeleri birlikte dinlemeyi de önerir. British Council: Telaffuz etkinlikleri.
Kayıt varsa deneyin: Dinleyin, duraklatın, nesneyi gösterin ve yanıt isteyin. Çocuk tekrar etmek yerine gösterebilir. Sonra kelimeyi oyunda kullanın. Aşağıdaki ev etkinliği sesinizle de çalışır; kayıt isteğe bağlı destektir, zorunlu indirme değildir.
Başka dil için tanımlanabilir sözlük, eğitim yayıncısı veya öğretim kurumu seçin. Fonetik yazım uydurmayın veya kontrol edilmemiş yapay zekâ yanıtını telaffuz otoritesi saymayın. Kaynak yoksa bildiğiniz dili kullanıp belirsiz öğeyi sonraya bırakın.
Bunlar katılım önerileridir, denenmiş öğretim programı değildir.
1. Oyun arkadaşı
Önünüze iki tanıdık nesne koyun. Kontrol edilmiş kelime söyleyin veya zaten kullandığınız kaydı çalın; çocuğunuzdan nesneyi göstermesini isteyin. Kuralları ev dilinizde açıklayın. Görevleri değiştirin: Çocuğunuz nesne seçsin, siz adlandırın.
2. Hikâye arkadaşı
Tanıdık resimli kitap seçin. Resimleri ev dilinizde konuşun. Bildiğiniz İngilizce kelimeyi ekleyin veya varsa kaydedilmiş bölümü birlikte dinleyin. Her satırı çevirmeden ne olduğunu konuşun. Bütün kitabı İngilizce okumanız gerekmez.
3. Araştırma arkadaşı
Soru sizi şaşırtırsa ev dilinizde “Emin değilim. Kontrol edelim.” deyin. Soruyu yazın, uygun kaynağa birlikte bakıp oyuna dönün. Kontrol etkinliği bölecekse soru bekleyebilir.
Anladıklarınızı hâlâ kontrol etmeniz gerekenlerden ayırın. Örneğin İngilizce adını nasıl söyleyeceğinizden emin olmasanız da elmanın ne olduğunu ev dilinizde konuşun.
- **Telaffuz için:** Yazımdan tahmin yerine kaynağı belirli kayıt kullanın.
- **Anlam için:** Yalnızca ilk çeviriyi değil, nesneye veya duruma uyan sözlük anlamını ve örneğini kontrol edin.
- **Cümle için:** Bütün cümleyi ve bağlamını koruyun. Açıklama hâlâ belirsizse öğretmene sorun.
- **Çelişen yanıtlar için:** İki örneği de kaydedin. Rastgele seçmek yerine farklı durumlara uyup uymadıklarını sorun.
- **Kendi hatanız için:** “Kelimeyi kontrol ettim. Bu biçimi kullanalım.” deyin; düzeltmeyi büyütmeden örnekleyin.
Bütün açıklamaları ev dilinizde yapabilirsiniz. Yanıtsız soruyu doğaçlama İngilizce dersine çevirmek gerekmez.
Görev rahat sunabildiğiniz rolü aşıyorsa dış öğretim desteği düşünün. Örneğin:
- Ev pratiğini sınıfla ilişkilendiremiyorsanız okul öğretmenine hangi kelime veya ifadeleri tekrar ele alacağınızı sorun.
- Çocuğunuz değerlendiremeyeceğiniz uzun konuşmalar veya geri bildirim istiyorsa dil öğretmeninden yardım isteyin.
- Yönergeler tekrar tekrar sıkıntı yaratıyorsa veya kontrol sonrası cümle belirsiz kalıyorsa somut örnek götürün.
Uygulama isteğe bağlı biçimdir, gereklilik değildir. Seçmeden önce gerçek etkinliği inceleyin: Dili anlaşılır mı, sesin kaynağı açık mı, çocuktan anlamlı bir şey yapması isteniyor mu? Mikrofon bulunmasını yararlı konuşma geri bildiriminin kanıtı saymayın.
Şimdilik öğretmenin verdiği malzemeyi destekleyebilir veya aşağıdaki ev oyununu kullanabilirsiniz. Sıra düzenlemek, etkinlik açıklamak veya kelime araştırmak için başka hizmet satın almanız gerekmez.
2020’de okulda İngilizce öğrenen 113 çocukla yapılan çalışma, annenin akıcılığını bazı İngilizce puanlarıyla ilişkilendirdi; annenin İngilizce girdisinin miktarını ilişkilendirmedi. Kardeş girdisi farklı örüntü gösterdi. Katılımcılar 4 yaş 10 ay ile 7 yaş 2 ay arasındaydı. Gözlemsel sonuç nedensellik kanıtlamaz veya kusursuz olmayan ebeveyn İngilizcesinin zarar verdiğini göstermez. Sorenson Duncan ve Paradis, 2020.
Özet, tam makale incelemesine değil, yayımlanmış özete dayanır. Her aile için kural veya çocuğunuzla İngilizce konuşmama yönergesi değildir.
Kurumsal kaynaklar rehberlik sunar veya başvuru malzemelerini tanımlar; bu rehberin etkinliklerini test etmez. Örnekler editoryal önerilerdir. Zorunlu başlangıç yaşı, İngilizce miktarı, konuşma son tarihi veya garantili sonuç belirlemez.
Zaten sahip olduğunuz top ve elmayı kullanın. Aşağıdaki satırlar önerilen ebeveyn metnidir, kelime testi değildir. Önce açıklamaları okuyun; aynı anlamları çocuğunuza ev dilinizde açıklayabilirsiniz.
| Ebeveynin ifadesi | Basit açıklama | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| “Look” | Çocuğunuzdan gösterdiğiniz şeye bakmasını isteyin. | Nesneyi kaldırın veya gösterin. |
| “a ball” | Gösterdiğiniz yuvarlak oyuncağı adlandırın. | Topu tutup tam ifadeyi söyleyin. |
| “an apple” | Gösterdiğiniz meyveyi adlandırın. | Elmayı tutup tam ifadeyi söyleyin. |
| “Your turn” | Çocuğunuza katılma sırasının onda olduğunu söyleyin. | Nesnelere doğru işaret edip bekleyin. |
| “Thank you” | Çocuğunuzun yaptığı bir şey için teşekkür edin. | Çocuğunuz nesneyi size uzattıktan sonra söyleyin. |
Bak, seç ve uzat
- Amaç
- Ortak oyunda İngilizce nesne adlarını ve sıra ifadelerini kullanın; çocuk için konuşmak isteğe bağlıdır.
- Hazırlık
- Top ve elmayı ikinizin görebileceği yere koyun. Yukarıdaki beş ifadeyi okuyun. Uygulama, ses dosyası, basılı kart veya başka hazır malzeme gerekmez.
Adımlar
- Ev dilinizde açıklayın: “Bir şeyin adını söyleyeceğim. Onu gösterebilir veya bana uzatabilirsin. Kelimeyi söylemek zorunda değilsin.”
- Topu kaldırın. “Look”, sonra “a ball.” deyin. Bırakın. Elmayı kaldırıp “Look”, sonra “an apple.” deyin.
- İki nesneyi görünür koyun. “Your turn”, sonra “a ball.” deyin. Çocuğunuzun göstermesini veya uzatmasını bekleyin. Uzatınca “Thank you.” deyin.
- İki nesneyi yeniden gösterip “an apple.” ile tekrarlayın. Seçim belirsizse tekrar tekrar sormak yerine elmayı gösterip birlikte adlandırın.
- Rolleri değiştirin: Çocuğunuz nesne göstersin, siz adlandırın. Kelime veya ifadeyle katılabilir, ama oyunu sürdürmek için işaret yeter. İkinizden biri durmak istediğinde bitirin.
- Yetişkin desteği
- Kural ve sorularda ev dilinizi kullanın. Telaffuzu örneklemeden önce belirtilen Cambridge kaynağından veya öğretmenden kontrol edin; ses rehberi uydurmayın. İfadelere alıştıktan sonra oyun için sesiniz yeter.
- Daha kolay seçenek
- Yalnız top kullanın. “Look” ve “a ball” deyin; çocuğunuz göstersin. Hareket için “Your turn”, uzatmadan sonra “Thank you” ekleyin. Elmayı sonra ekleyin; sözlü yanıt gerekmez.
Aksanım belirginse?
British Council rehberinin açıkladığı gibi İngilizce iletişim için ana dili konuşan biri gibi ses çıkarmanız gerekmez. British Council: Telaffuz etkinlikleri.
Bu oyunda anladığınız birkaç ifade kullanın; sizi kararsız bırakan kelimeleri kontrol edin. Aksan konusunda güven, her telaffuzu biliyormuş gibi davranmayı gerektirmez. Tekrarlanan güçlükte öğretmen yardımcı olabilir.
Yönergeleri ev dilimizde verebilir miyim?
Evet. British Council rehberi İngilizce etkinlik çevresinde ev dilinde yönerge ve tartışmaya açıkça izin verir. British Council: Ebeveyn desteği.
Önce kuralı açıklayıp gösterin; yalnız küçük pratik ifadeleri İngilizce tutun. Örneğin işaret etmeyi ev dilinizde açıklayın, çocuk seçerken “a ball” deyin.
Uygulama satın almalı mıyım?
Hayır. Yukarıdaki eksiksiz etkinlik ev eşyaları ve ebeveyn sesi kullanır. Kaynaklar belirsizlikleri kontrol etmek içindir, satın almayı zorunlu kılmaz. Ek kaynağı yalnız hazır malzeme veya dil bilginizi aşan yardım gibi ihtiyacınızı karşıladığında seçin.
